Vanaf 1 januari 2025 treedt een belangrijke verandering in werking: het handhavingsmoratorium op schijnzelfstandigheid wordt opgeheven. Dit betekent dat de Belastingdienst vanaf die datum weer volledig kan handhaven op situaties waarin sprake is van schijnzelfstandigheid. Maar wat houdt dit precies in, en wat zijn de gevolgen voor mensen met een eenmanszaak en zzp’ers? In deze blog nemen we je mee in de details.

Wat is schijnzelfstandigheid?

Schijnzelfstandigheid ontstaat wanneer iemand werkt als zelfstandige zonder personeel (zzp’er), maar feitelijk onder de voorwaarden van een werknemer werkt. In dit soort gevallen zou er volgens het arbeidsrecht eigenlijk sprake moeten zijn van een arbeidsovereenkomst.

De kernvraag is: gedraagt iemand zich als ondernemer of als werknemer? Bijvoorbeeld:

  • Werkt iemand op vastgestelde tijden?
  • Voert diegene dezelfde werkzaamheden uit als een collega in loondienst?
  • Bepaalt de opdrachtgever hoe, waar en wanneer de werkzaamheden moeten worden uitgevoerd?

Als zzp’er moet je zelf kunnen bepalen hoe, waar en wanneer je werkt. Daarnaast mag er geen sprake zijn van een gezagsverhouding en mag je niet worden ingewerkt door het bedrijf waarvoor je werkt.

De Wet DBA

De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelatie) speelt een cruciale rol in het onderscheid tussen zelfstandigen en werknemers. Deze wet, die sinds 2016 bestaat, maakt zowel opdrachtgever als opdrachtnemer verantwoordelijk voor het correct kwalificeren van de arbeidsrelatie. Vanaf 1 januari 2025 zal de Belastingdienst deze wet gaan handhaven. Dit betekent dat belastinginspecteurs boetes en naheffingen mogen opleggen als blijkt dat er sprake is van schijnzelfstandigheid.

Wanneer ben je een schijnzelfstandige?

Om te bepalen of je schijnzelfstandig bent, wordt gekeken naar de eisen voor ondernemerschap volgens de inkomstenbelasting. Voldoe je aan de eisen voor ondernemerschap? In het algemeen ben je dan geen schijnzelfstandige. Zorg ervoor dat je voldoet aan de onderstaande belangrijke criteria:

  1. Maakt je onderneming winst?
    Als je alleen een kleine winst maakt of structureel verlies lijdt, is het onwaarschijnlijk dat je als ondernemer wordt gezien. Het hebben van een reële winstverwachting is essentieel.
  2. Hoe zelfstandig is je onderneming?
    Als anderen bepalen hoe je je bedrijf moet inrichten en hoe je je werkzaamheden uitvoert, ontbreekt de zelfstandigheid. Dit kan erop wijzen dat er geen sprake is van een onderneming.
  3. Beschik je over kapitaal?
    Voor veel ondernemingen is kapitaal noodzakelijk. Denk aan investeringen in machines, marketing, personeel of verzekeringen. Zonder voldoende kapitaal is het lastig om als ondernemer te worden gezien.
  4. Hoeveel tijd steek je in je activiteiten?
    Het is belangrijk om voldoende tijd aan je activiteiten te besteden om deze rendabel te maken. Besteed je veel tijd aan een activiteit zonder rendement, dan is het meestal geen onderneming.
  5. Heb je meerdere opdrachtgevers?
    Het hebben van meerdere opdrachtgevers toont aan dat je minder afhankelijk bent van één partij. Dit verhoogt je zelfstandigheid en versterkt je status als ondernemer. Als ondernemer wordt verwacht dat je minimaal drie verschillende opdrachtgevers per jaar hebt en niet meer dan 70% van je gewerkte uren aan één opdrachtgever besteedt.
  6. Hoe presenteer je je onderneming?
    Je moet actief je bedrijf promoten, bijvoorbeeld via een website, sociale media of reclame. Dit geeft aan dat je serieus bezig bent met ondernemerschap.
  7. Loop je ondernemersrisico?
    Het nemen van risico’s, zoals niet-betalende opdrachtgevers of fluctuaties in vraag en aanbod, wijst op ondernemerschap. Ben je aansprakelijk voor je schulden? Ook dat kan een indicatie zijn dat je ondernemer bent.

Wat betekent dit voor zzp’ers en opdrachtgevers?

De opheffing van het handhavingsmoratorium betekent dat bedrijven en zzp’ers hun arbeidsrelatie nauwgezet moeten beoordelen. Opdrachtgevers die zzp’ers inzetten, moeten zeker weten dat er geen sprake is van een arbeidsovereenkomst. Anders riskeren zij boetes en naheffingen.

Voor zzp’ers is het belangrijk om te voldoen aan de criteria van ondernemerschap. Zorg dat je meerdere opdrachtgevers hebt, je eigen werktijden bepaalt en je onderneming naar buiten toe goed zichtbaar maakt.

Conclusie

Met de handhaving op schijnzelfstandigheid vanaf 2025 gaat de Belastingdienst strenger optreden tegen onjuiste zzp-constructies. Zowel zzp’ers als opdrachtgevers doen er goed aan hun situatie te analyseren en te zorgen dat de arbeidsrelatie juist gekwalificeerd is. Heb je twijfels of jouw werkwijze voldoet? Neem tijdig maatregelen om problemen te voorkomen. De regels zijn duidelijk: zelfstandigheid betekent vrijheid én verantwoordelijkheid.

Heb je hulp nodig bij je belastingzaken? Neem contact op met Luca Book voor persoonlijk advies!